KOMPOS! Swart-goud in die tuin.

Kompos is organiese materiaal wat tot die grond gevoeg kan word om plante te voed en help groei. Kombuis en werfafval maak tans meer as 30 persent uit van wat ons weggooi, en kan eerder gekomposteer word! Deur kompos te maak, word hierdie materiaal buite die stortingsterreine en asgate gehou waar dit baie plek inneem en metaangasse; ‘n toksiese kweekhuisgas, vrystel wat sleg is vir die omgewing.

Basiese beginsels van kompos.

Alle kompos benodig drie basiese bestandele nl:

  • Bruine  –  Dit sluit in materiale soos dooie blare, takkies en papier afval.
  • Groene – Dit sluit in goed soos grassnysels, groente en vrugte skille, en gemaalde koffiebone.
  • Water – Dit is noodsaaklik om die regte hoeveelheid water te voeg tot jou groene en bruine vir jou kompos om gebalanseerd te wees.

Wat kan mens alles in die hoop gooi?

Kompostering verminder organiese afval op stortingsterreine, wat help om kweekhuisgasse te verminder. Foto deur: jcomp – www.freepik.com
  • Vrugte, groente en hul skille (wees wel versigtig vir uie wat die grond suur kan laat)
  • Eierdoppe & Eierbokse
  • Gemaalde Koffiebone
  • Teesakkies en teeblare
  • Neutedoppe
  • Gesnipperde papier en koerantpapier (nie die gladde tipe soos tydskrifte nie)
  • Kartondose
  • Tuinafval
  • Grassnysels
  • Huisplante
  • Hooi of Strooi
  • Blare
  • Hout saagsels en skaafsels
  • Katoen en wol stukkies
  • Hare, pelshare en vere
  • Vuurmaak as

Wat om NIE op die hoop te gooi nie (en waarom)

  • Swart okkerneut blare of takkies – Stel stowwe vry wat skadelik vir plante kan wees.
  • Steenkool of steenkool as – Stel stowwe vry wat skadelik vir plante kan wees.
  • Suiwelprodukte – Skep reuk probleme wat peste soos vliee en rotte kan lok.
  • Siek of insekgeteisterde plante – Siektes of insekte kan oorleef en weer na ander plante oorgedra word.
  • Vette, olies – Skep reuk probleme wat peste soos vliee en rotte kan lok.
  • Vleis, of vis bene en oorskiet – Skep reuk probleme wat peste soos vliee en rotte kan lok.
  • Troeteldier mis – Kan parasiete, bakteria, kieme, patogene en virusse bevat wat gevaarlik is vir mense.
  • Tuinafval wat behandel is met gifstowwe – Gifstowwe kan gevaarlik wees wanneer dit gekomposteer word. Sommige gifstowwe bly in die grond en word geabsorbeer deur plantwortels. Indien die plante deur mens, dier of insek ingeneem word kan dit gesondheids nadele inhou.

Voordele van jou eie Kompos

  • Verryk die grond, help om water te behou en onderdruk plant siektes en peste.
  • Verlaag die benodiging van chemiese bemesting.
  • Moedig die produksie van voordelige bakterieë en swamme aan wat organiese materiaal afbreek om humus te skep, ‘n ryk voedingsstof.
  • Verminder metaangasse op stortingsterreine en verlaag jou koolstofvoetspoor!

Doen dit jouself Kompos:

Vermikompostering is ‘n gewilde en effektiewe manier om kompos te maak. Foto deur: Eva Elijas van Pexels

Daar is baie verskillende maniere om ‘n komposhoop te maak; ons het die volgende verskaf vir algemene verwysing. Nuttige gereedskap sluit in vurke, vierkantige skoppe of kapmesse, en waterslange in met ‘n spuitkop. Deur die kompos en water gereeld te meng of om te draai, sal dit help om die kompos vinniger af te breek.

Begin so:

  • Kies ‘n droë, skaduryke plek naby ‘n waterbron vir u komposhoop of drom.
  • Voeg bruin en groen materiale by terwyl dit versamel word, en sorg dat groter stukke gekap,gekerf of versnipper word.
  • Maak droë materiale nat terwyl dit bygevoeg word.
  • Sodra u komposhoop gevestig is, meng  grassnysels en groen afval in die stapel en begrawe vrugte- en groente-afval onder sowat 25cm komposmateriaal.
  • Opsioneel: Bedek die bokant van die kompos met ‘n seil om dit vogtig te hou. As die materiaal onderaan donker en kleurryk is, is u kompos gereed om te gebruik. Dit duur gewoonlik tussen twee maande en twee jaar.

Jy kan binnehuis, of in ‘n klein spasie ook kompos maak!

As u nie ruimte het vir ‘n komposhoop buite nie, kan u materiaal binnenshuis komposteer met behulp van ‘n spesiale vullisdrom wat u by ‘n plaaslike hardewarewinkel of tuinbenodigdhedenwinkel kan koop of self kan maak. Onthou om u komposhoop op te pas en hou dop wat u bygooi. ‘n Komposhoop wat goed bestuur word, lok nie plae of knaagdiere nie en ruik nie sleg nie. U kompos behoort binne twee tot vyf weke gereed te wees.


 


Sommige van die artikels op die CutiePie webstuiste bevat skakels wat lei na geaffilieerde produkte en verskaffers wat ek graag onderskryf en ondersteun.

Teen geen ekstra koste vir u, verdien ek ‘n klein kommissie indien u enige produkte deur middel van hierdie skakels aankoop. CutiePie bedank u byvoorbaat vir u ondersteuning!

Translate »